W społeczeństwach przedpiśmiennych i starożytnych funkcjonowały dwie postawy względem osoby zmarłego. Z jednej strony było to uczucie lęku i dążenie do jego izolacji, z drugiej chęć utrzymania z nim kontaktu i więzi: „Sądzi się, że zmarły bądź odszedł,w związku z tym przez szereg obrzędów zapobiega się jego powrotowi i zakłóceniu nowo osiągniętej równowagi pozostałej grupy, bądź też pozostaje i po śmierci, jakkolwiek niewidzialny, wysoce czczonym członkiem grupy.” [Wach 1961, s. 92]. Tak więc przebywający wśród żywych zmarli mogli im zarówno pomagać, jak i szkodzić. W tym ostatnim przypadku były to „upiory”, przed którymi należało się dodatkowo zabezpieczyć [Niewęgłowski 1985, s. 473].